Κομπανία Βέρδη - Η Πρώτη Του Γενάρη - (Official Video)
Αχ ήταν μια νύχτα ο μαύρος
Πα μωρ’ παγερή
Αχ κι’ η πρώτη Του μωρέ του Γενάρη
Άιντε κι’ η πρώτη του Γενάρη
Άιντε και ο χάρος σε περίμενε
Άιντε πατέρα να σε πάρει
Αχ πατέρα Με μωρ’ μεγαλώσαμε
Αχ και ασπρίσαν
Τα μωρέ τα μαλλιά μας
Άιντε και ασπρίσαν τα μαλλιά μας
Και απ’ τότε που μας έφυγες
Αχ μαύρισεν η καρδιά μας
Αχ έφυγες μια
Τε μια τέτοια μέρα
Αχ για να σε θυμόμαστε
Πάντα σε θυμόμαστε
Μαζευόμαστε σαν τότε
Αχ κι όμως δεν χαιρόμαστε
Αχ κι όμως δεν χαιρόμαστε
Βασιλαρχόντισσα (Ηπειρώτικο ιστορικό) / Πετρολούκας, Λάμπρος Χαλκιάς
Η Βασιλαρχόντισσα είναι ένα γνωστό, παραδοσιακό ηπειρώτικο τραγούδι. Αυτό που δεν είναι σε πολλούς γνωστό είναι το ποια είναι η ιστορία του και τελικά ποια είναι η Βασιλαρχόντισσα.
Πρόκειται για την ανηψιά του μεγάλου ηπειρώτη ευεργέτη Γεωργίου Αβέρωφ, κόρη του Νικολάου Ευδοκία από το Μέτσοβο. Γνωστή και ως Ευδοκία Τζωαννοπούλου λόγω του ονόματος του συζύγου της. Η Ευδοκία λοιπόν απήχθη τον Ιούλιο του 1884 από τις ληστοσυμμορίες του Βαγγέλη Τόκου και του Θύμιου Γάκη.
Αφού την απήγαγαν, οι λήστες έφυγαν προς το δάσος της Βάλια Κάλντα ζητώντας χρυσάφι για λύτρα ώστε να την αφήσουν. Χρήματα τα οποία πήραν, καθώς αμέσως ο θείος της, Νικόλαος Αβέρωφ όταν ενημερώθηκε έδωσε τις 7.000 λίρες που ζητούσαν. Η Ευδοκία όταν την απήγαγαν ήταν μόλις 17 ετών.
Μια πολύ ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια γράφει στο βιβλίο του Ηπειρώτες Εθνικοί Ευεργέτες, ο Αναστάσιος Παπασταύρος: «Ο Γάκης συνελήφθη 10 χρόνια αργότερα, κατόπιν προδοσίας, και δικάστηκε στα Γιάννενα σε ισόβια δεσμά. Η μαρτυρία της Βασιλαρχόντισσας Ευδοκίας, την οποία ο λήσταρχος προστάτεψε κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας της, στάθηκε ικανή για να μην καταδικαστεί σε θάνατο. Μετά την απόδοση χάριτος ο Γάκης κατέφευγε στο Πασπαλί της Μικράς Ασίας, όπου παντρεύτηκε την Ευαγγελία, κόρη του εκεί Δημάρχου Παναγιώτη Κλάρα. Κατά την Μικρασιατική Εκστρατεία βοήθησε με όλες του τις δυνάμεις τον Ελληνικό Στρατό, οργανώνοντας “ιδίοις έξοδοις” παραστρατιωτικό σώμα εθελοντών.»
Η Ευδοκία ή αλλιώς Βασιλαρχόντισσα όπως την θέλει η λαϊκή μούσα, μετά το θάνατό της και με τη διαθήκη της έγινε ευεργέτιδα. Το πιο μεγάλο μέρος της περιουσίας της το κληροδότησε στο Ορφανοτροφείο Γεώργιου Σταύρου, στην αποκατάσταση άπορων κοριτσιών του Μετσόβου αλλά και σε άλλα ιδρύματα που είχαν ανάγκη.